Moda na zdrowie-Psychologia-Wyjdę za...

W okresie dzieciństwa dużą rolę odgrywają relacje z rodzicami. Wtedy bowiem kształtuje się osobowość dziecka, jego stosunek do siebie oraz samoocena. Jeśli brakuje jednego z rodziców, wtedy też i brakuje wzorca, autorytetu, na którym mogłyby opierać się dzieci, również przy wyborze przyszłego partnera.

Często małe dziewczynki powtarzają "tatuś jest mój", "wyjdę za tatusia". To właśnie on, nie mama, ma duży wpływ na to, jak będzie postrzegać siebie ta mała dziewczynka teraz, jak i za kilka lat. Jeśli tata akceptuje ją, pokazuje swoje zadowolenie z niej i mówi komplementy, wtedy ona będzie pewna siebie i jej samoocena będzie pozytywna, ale jeżeli sytuacja będzie odwrotna, tzn. tatuś będzie krytykował, nie szanował i nie akceptował, wtedy ona będzie miała złe zdanie o sobie.

Tata jest pierwszym wzorcem męskim, który dziewczynka poznaje. Przy wyborze partnera może szukać w kandydacie cechy takie, jakie miał jej ojciec lub takie, których mu stanowczo brakowało. Może mieć uraz do relacji damsko-męskich przez to, jak ojciec traktował jej matkę, ile miał szacunku do niej. Dziewczynka tworzy obraz idealnego małżeństwa, obserwując relacje jej rodziców... Takiego małżeństwa, jakie ona chciałaby. I niekoniecznie musi być ono podobne do takiego, jakie mieli jej rodzice. Może chcieć zupełnie inne, jeśli np. jej rodzice pokazywali zły przykład małżeństwa - częste kłótnie, wypominanie sobie wad i błędów, zdrady itd. Jeśli poznała ten zły przykład, to wciąż brakuje jej przykładowego małżeństwa, jakie mniej więcej powinno być. Nie jest w stanie ocenić tego sama, może jedynie próbować stworzyć dobre relacje, ale wciąż nie wie, czego unikać, czego nie robić i co powinna robić, żeby było dobrze.

Złe małżeństwo rodziców zwiększa szansę na to, że ich dzieci mogą mieć problemy w stworzeniu dobrych relacji ze swoimi partnerami w przyszłości. A w przypadku odejścia ojca (śmierci lub rozwodu z matką) dziewczynka może zacząć myśleć o tym, dlaczego go już nie ma. Może zacząć obwiniać siebie, że nie była wystarczająco dobra, ładna, mądra i zdolna. Bo gdyby była... To tatuś zostałby z nimi. Odbija się to na jej życiu przyszłym, bo gdy wiąże się z kimś, zaczyna usilnie starać się zadowolić partnera, by ten nie odszedł od niej, jak tatuś. Ona szuka partnerów, którzy są podobni do jej taty, jeśli chodzi o cechy. I właśnie ci partnerzy mają również tendencje do odrzucania. A wtedy samoocena tej dziewczyny pogarsza się zamiast polepszać. Zaś mężczyźni, których mogłaby mieć bez problemu i którzy nie odrzuciliby jej, wydają się dla niej nieinteresujący, bo nie musi zabiegać o ich względy.

"Kobieta, kiedy dorasta, ma tendencję do wiązania się z mężczyznami, którzy wyznaczają jej podobną pozycję". Jeśli tatuś traktował swoją córkę jak księżniczkę i była dla niego najważniejsza, to wtedy ona czuje się nią także przy innych mężczyznach, co powoduje, że oni zaczynają ją tak postrzegać i traktować. Jeśli sytuacja była odwrotna i ojciec miał mało czasu dla swojej córki z powodu pracy czy znajomych, to wtedy ona może znaleźć w przyszłości podobnego pracoholika.




Na podstawie artykułu z magazynu "Moda na zdrowie" nr10 - październik 2013. Psychologia - "Wyjdę za Tatusia". Autor: Dr Monika Zawadzka

Osobowość i jej typy

        Osobowość to całość procesów psychicznych, które zachodzą w jednostce, ale także całość zintegrowana, tzn. układająca się wokół jakiegoś ogniska centralnego (cele jednostki). To zespół cech psychicznych właściwych danemu człowiekowi. Rozwija się przez całe życie przez wpływ bodźców ze środowiska. Osobowość odzwierciedla stosunku społeczne. Kształtują ją nie tylko aktualne otoczenie, ale także działalność historyczno zmarłych osób.
Materialistyczna teoria osobowości zakłada, że osobowość powstaje pod wpływem oddziaływań społecznych i odzwierciedla warunki historyczno-społeczne.  
Do cech, którymi ludzie różnią się od siebie, należą cechy temperamentu. Temperament ujawnia dynamikę życia psychicznego i wiąże się z takimi cechami, jak siła, zmienność, szybkość oraz równowaga procesów psychicznych.

Do typów temperamentu zaliczamy:

• choleryka - który charakteryzuje się wielką szybkością powstawania i przemijania uczuć oraz ich dużą siłą. Towarzyszy temu gwałtowność wyrażania uczuć i ogólna ruchliwość.
• sangwinika - prędkiego, ruchliwego, ale o uczuciach mniej silnych niż u choleryka. Uczucia w nim także szybko powstają, jak i przemijają. Mimo ruchliwości, jest bardzo łagodny w relacjach.
• melancholika - charakteryzującego się małą zmiennością uczuć. Reakcje narastają powoli, ale za to są długotrwałe. Niewiele ujawnia ze swoich przeżyć.
• flegmatyka - powolnego w działaniu i zrównoważonego. Uczuć nie uzewnętrznia prawie wcale, ale cechuje się konsekwencją w działaniu i oporem.  

       Heymans w swoim podziale, wyróżnił trzy cechy temperamentu - emocjonalność, aktywność oraz cechę zwaną "funkcją pierwotną" lub "funkcją wtórną", tzn. - jedne osoby reagują natychmiastowo silnie i łatwo zapominają, u drugich słaba reakcja wzrasta, stając się silną. Kombinując w różnych wariantach te trzy cechy, Heymans uzyskał podział:

• nerwowcy - silnie wzruszają się, ale słabo reagują i ich reakcja wygasa. Odznaczają się słabą pamiętliwością.
• sentymentalni - silnie wzruszają się lub reagują i są pamiętliwi. Charakteryzuje ich drażliwość i impulsywność, ale także posępność, onieśmielenie i zadąsanie.
• sangwinicy oraz melancholicy - wzruszają się słabo, ale ujawniają dużą aktywność w tym, że melancholik jest pamiętliwy, czego brak sangwinikowi.
• cholerycy - silna wzruszalność i duża aktywność, ale mała pamiętliwość
• namiętni - silna wzruszalność i duża aktywność oraz pamiętliwość
• bezpostaciowcy oraz apatyczni - oba mało podlegają wzruszeniom i są mało aktywni, ale apatyczni są bardziej pamiętliwi.

        Kolejną istotną sprawą o osobowości jest ciekawa typologia I.Pawłowa oparta na cechach układu nerwowego, czyli:
-sile procesów nerwowych
-równowadze lub jej braku między procesami pobudzania i hamowania
-ruchliwości procesów nerwowych.
Po zmieszaniu tych cech powstały dwa następujące typy: silny, który dzieli się na zrównoważony (żywy - sangwinik, lub spokojny - flegmatyk) i niezrównoważony (pobudliwy - choleryk) oraz słaby (melancholik).

Typ słaby źle znosi bodźce, a jego procesy nerwowe przebiegają w sposób osłabiony. Stara unikać się silnych bodźców, gwałtownych zmian; przywiązuje się do znanych sytuacji. Proces hamowania ma przewagę nad procesem pobudzania. Typ ten jest bierny i powolny. (Melancholik)

Typ silny zrównoważony (żywy) łatwo radzi sobie z różnymi sytuacjami, jest wrażliwy i ruchliwy. Ulega wpływom środowiska, ale potrafi przystosować się do jego zmian w otoczeniu. (Sangwinik)

Typ silny zrównoważony (spokojny) nie lubi zmian, a jego proces hamowania przeważa nad procesem pobudzenia. Reaguje słabo na bodźce zewnętrzne, oszczędzając energię. Charakteryzuje się spokojem i powolnością ruchu. (Flegmatyk)

Typ silny niezrównoważony (pobudliwy) jest niecierpliwy, pełen żądzy panowania. Proces pobudzenia przeważa nad procesem hamowania. Jego reakcje są silne, szybkie, ale też nieprzewidywalne. Trudno przystosowuje się do środowiska. (Choleryk)



Typy osobowości według Edwarda Sprangera:

• człowiek teoretyczny - nastawiony na poznawanie prawdy. Jego zainteresowaniem jest przede wszystkim nauka, jest to główne zainteresowanie, mniej istotne są uczucia społeczne i sztuka.
• człowiek ekonomiczny - nastawiony na sprawy gospodarcze. Chce dobrze gospodarować, jest bardzo pracowity i wydajny. Stawia na wiedzę pożyteczną.
• człowiek estetyczny - nastawiony na przeżywanie estetyczne i wyrażanie tych przeżyć (impresjoniści - większa waga przeżyć, ekspresjoniści - większa waga ich wyrażania).
• człowiek społeczny - nastawiony na działanie dla innych, chce jak najlepiej. Cechuje się bezinteresowną miłością do drugiego człowieka.
• człowiek władczy - nastawiony na pokazanie siebie na pierwszym planie, wykorzystuje wiedzę do osobistych celów. Poznaje ludzi najchętniej po to, aby nimi manipulować
• człowiek religijny - nastawiony na poszukiwanie wiedzy o wszechświecie oraz najwyższej wartości. Nie są dla niego tak bardzo ważne dobra gospodarcze czy sztuka.

          Typy te nie występują w czystej postaci. Są to głównie zainteresowania kulturalne w osobowości, a nie rozstrzygają treści. Mogą występować w zestawieniach. 



Typy osobowości według C. Junga:

• introwertycy wolą bardziej przebywać w samotności lub mniejszej grupie znajomych, rozmowy w cztery oczy niż przy wszystkich, czasem są pesymistyczni, lękliwi, bierni oraz nieśmiali. Nie brakuje im ostrożności w zachowaniu. Czasem wydają się sztywni i nietowarzyscy.
• ekstrawertycy lubią być w centrum oraz imprezy w dużym gronie znajomych. Są otwarci, pewni siebie i towarzyscy. Czasem wybuchowi oraz beztroscy, ale też i optymistyczni.

       Istnieje jeszcze ambiwertyk, który jest między introwertykiem a ekstrawertykiem, czyli krótko mówiąc - ma zmieszane jakieś cechy tych dwóch pozostałych typów. 

Mechanizmy obronne

Mechanizmy obronne to metody mające na celu ochronę osobowości i zmniejszanie lęków poprzez radzenie sobie z konfliktami. Są to zazwyczaj nieświadome sposoby unikania pewnych odczuć, ale
mimo że one głównie pozytywnie pomagają, to ciągłe ich stosowanie może wejść w nieprzyjemny nawyk.


Mechanizmy te mogą dzielić się na metody: 

•  unikania
•  przemieszczania
•  zniekształcania rzeczywistości
•  przyjmowania cudzych zachowań 

Metody unikania:

• Represja (wyparcie) to wypchnięcie z świadomości myśli i odczuć, wspomnień, fantazji oraz pragnień przez ich bolesne znaczenie, jednak pomimo tego wyparte myśli nadal istnieją i mogą powrócić pod wpływem alkoholu, we śnie lub przez chorobę.
• Supresja (tłumienie) to dobrowolne stłumienie uczuć (itd.), odwrócenie od nich uwagi i zamienienie na przyjemniejsze. Tak jak w represji nadal istnieją.
• Nadmierna samokontrola to usilne kontrolowanie własnych emocji i zachowań.
• Prokrastynacja (zwlekanie) to tendencja do odkładania czynności na później z powodu braku silnej woli, zainteresowania czynnością lub obawą przed porażką (itp.)

 Metody przemieszczania:

• Fiksacja to ciągłe trzymanie się wyuczonych już wcześniej mechanizmów, przez co nie są dopuszczane inne myśli, które powodują uczucie lęku czy frustracji. Przeszkadza to w dalszym rozwoju, gdyż osoba, która stosuje ten mechanizm, odmawia dalszych kroków rozwojowych. 
• Regresja to powrót do zachowania z wcześniejszej fazy rozwoju, kiedy to dana osoba stała wobec konfliktowej sytuacji. 
• Sublimacja to przesunięcie energii seksualnej lub agresji na inne przedmioty albo czynności (np. na wykonywanie jakiejś dziedziny sportu czy innej pasji).
• Kompensacja to podejmowanie pewnych działań w celu pokonania niższości; nagradzanie siebie za jakieś braki.
• Acting-out to utrata kontroli nad własnym zachowaniem 

Metody zniekształcania rzeczywistości:

• Zaprzeczanie dotyczy uczuć oraz faktów, które są ignorowane oraz interpretowane w sposób łagodniejszy, ale mało trafny. Ukrywa wydarzenia przed świadomością. 
• Fantazjowanie używane jest, aby uciec od rzeczywistości (lęków, frustracji itp.) i zaspokoić swoich pragnień w wyobraźni.
• Idealizacja to niedostrzeganie i zaprzeczanie jakimkolwiek wadom danej osoby, przedmiotu (itd.).
• Dewaluacja dotyczy obniżania własnej wartości i wyolbrzymiania negatywnych cech.
• Projekcja to nieświadome przypisywanie własnych, nieprzyjemnych odczuć innej osobie lub osobom.
• Racjonalizacja to zaprzeczanie prawdziwym motywom działania (własnego lub innych) przy bardziej logicznych i akceptowanych przez społeczeństwo.
• Rozszczepianie to podział ludzi, przedmiotów, sytuacji (itd.) na dobre i złe.

Metody przyjmowania cudzych zachowań:

• Identyfikacja dotyczy przybierania przez jednostkę cudzych cech i sposobu zachowania - upodobnianie, utożsamianie się z innymi ludźmi, przyjmowanie ich myślenia, pragnień, celów itd.
• Internalizacja to przyjmowanie narzuconych wcześniej postaw, wartości i poglądów oraz uznanie za własne.
• Introjekcja jest powiązana z identyfikacją i podobnie jak ta polega na przyjmowaniu postaw itp., ale tylko jeden wybrany aspekt innej osoby/osób zostaje przyjęty przez jednostkę. 

Typy człowieka od pierwiastków

Jak mają się pierwiastki takie, jak fluor, fosfor i węgiel do naszej osobowości? Ja śmiało mogę stwierdzić, że jestem typem węglowym, choć znalazłam kilka cech w dwóch pozostałych typach.


Typ fluorowy:
-nieunormowany tryb życia
-chaotyczny styl pracy i chodzenia
-zdolny do sporego wysiłku
-uważny obserwator-psycholog
-ambitny
-dąży do bogactwa
-ma obsesję na punkcie luksusu
-może być nadmiernie nerwowy i chorować na zaburzenia żołądkowe

Typ fosforowy:
-uprzejmy
-chód ma lekki i zwinny
-nie przepada za monotonną pracą
-często potrzebuje wsparcia
-szybko traci odwagę
-ma wyczucie mody i elegancji

Typ węglowy:
-chodzi prosto, rzadko zwieszając głowę
-praca jego jest powolna i metodyczna, mimo to często należy do tych wspaniałych pracowników
-nie lubi, gdy mu się przeszkadza w pracy
-mówi mało i treściwie
-zdyscyplinowany
-skłonny do podporządkowania się, pomimo swojej inteligencji, dążąc do zdobycia pozycji w pracy

Zaburzenia osobowości

1. Osobowość antyspołeczna (możliwa diagnoza po 18 roku życia):
-wielokrotne łamanie prawa
-oszukiwanie
-agresywność
-uporczywa nieodpowiedzialność
-lekkomyślne lekceważenie bezpieczeństwa swojego i innych



2. Osobowość schizotypowa:
-podejrzliwość wobec innych ludzi
-dziwaczne, osobliwe zachowanie
-dziwne przekonania
-silny dyskomfort w relacjach z ludźmi
-ograniczona możliwość nawiązywania kontaktów
-brak emocji lub emocje nieodpowiednie do sytuacji



3. Osobowość z pogranicza:
-silny gniew i trudność kontrolowania go
-regularnie powtarzające się groźby okaleczenia się
-długotrwałe zmiany nastroju
-chwiejny wizerunek siebie lub poczucia ja
-bardzo emocjonalne związki z ludźmi



4.Osobowość schizoidalna:
-wycofanie się z relacji społecznych
-okazywanie ograniczonego zakresu emocji
-obojętność na pochwały bądź krytykę
-niewielkie zainteresowanie seksualne innymi
-wybieranie zajęć wykonywanych w samotności



5. Osobowość paranoidalna (nie ma nic wspólnego z urojeniami paranoidalnymi):
-brak zaufania i podejrzliwość do innych
-kwestionowanie lojalności przyjaciół
-uporczywe chowanie uraz
- nieuzasadniona podejrzliwość o zdradę partnera/partnerki


6. Osobowość histeroidna:
-nadmierna emocjonalność
-łatwe uleganie sugestii
-łatwe uleganie wpływom innym
-poczucie dyskomfortu z powodu braku bycia w centrum uwagi
-niestosowne uwodzicielskie zachowanie



7. Osobowość narcystyczna:
-duża potrzeba podziwu
-przesadne poczucie własnego znaczenia
-oddawania się fantazjom o nieograniczonych sukcesach i urodzie
-poczucie przysługiwania wyjątkowych praw


8. Osobowość zależna:
-silna potrzeba opieki
-strach przed porzuceniem
-poczucie bezradności
-zyskiwanie na siłę opieki i wsparcia innych
-trudność poczucia jakiejkolwiek decyzji bez odpowiedniej ilości rad od innych
-trudność z wyrażaniem odmiennego zdania


9. Osobowość unikająca kontaktów:
-długotrwałe poczucie niższości
-przesadna wrażliwość na zdanie innych
-przekonanie, że jest się mało pociągającym dla innych lub od nich gorszym
-zahamowania społeczne


10. Osobowość obsesyjno-kompulsywna:
-przykładanie dużej wagi do porządku
-przesadne oddawanie się pracy ze szkodą dla czasu wolnego i relacji z ludźmi
-sztywny sposób myślenia
-dążenie do perfekcjonizmu






Na podstawie:
"PSYCHOLOGIA DLA ŻÓŁTODZIOBÓW, czyli co powinieneś wiedzieć o..."
autorstwa Joni E.Johnston

Określenia kluczowe...

Określenia kluczowe dla różnych typów osobowości:

1) Ekstrawertycy:
-świat zewnętrzny
-szeroki zakres
-urozmaicenie
-rozmowność
-potrzeba towarzystwa
-otwartość

2) Introwertycy: 
-świat wewnętrzny
-głębia
-powtarzalność
-refleksyjność
-potrzeba samotności
-dystans

3) Planiści:
-organizacja
-struktura
-kontrola
-planowanie
-ostateczne postanowienie i przewidywalność

4) Opcjonerzy:
-swoboda
-opcje
-odkładanie decyzji
-spontaniczność
-zmiany

5) Myśliciele:
-logika
-obiektywna analiza
-rozum
-reguły i zasady
-fakty

6) Uczuciowcy:
-uczucia i wartości
-zrozumienie
-serce
-empatia
-troska

7) Apodyktyczni: 
-brak zaufania
-krytyczne nastawienie
-władza
-kontrola
-arogancja

8) Osobowość lękowa:
-niepokój
-zmartwienie
-lęk
-adrenalina
-ostrożność

9) Nieelastyczna osobowość: 
-sztywność
-powtarzalność
-staranność i szczegóły
-upór
-przekonanie o własnej nieomylności
-obwinianie innych

10) Osobowość wymagająca ciągłej uwagi:
-wymagania
-rozczarowania
-lęk przed porzuceniem
-odrzucenie
-zemsta
-zaborczość
-zazdrość

11) Osobowość gnębiciela:
-potrzeba dominacji
-upokarzanie
-zastraszanie
-brak empatii

12) Osobowość skłonna do zachowań socjopatycznych:
-zimna krew
-amoralność
-wykorzystywanie innych
-brak skrupułów i poczucia winy
-antyspołeczny
-nieuczciwy

Stadia psychoseksualne

Dzieci osiągają satysfakcję poprzez ukierunkowanie libido do rożnych części ciała. Rozwój psychiczny i emocjonalny zależy od interakcji ze społeczeństwem i lęków związanych z tymi strefami.

W stadium oralnym energia libido koncentruje się na ustach, w analnym w okolicach odbytu, w fallicznym skupia się na narządach płciowych (penisie i łechtaczce) i uczuciach. W latencji następuje spadek libido - w tym stadium rozwija się sprawność intelektualna i społeczna, natomiast w stadium genitalnym znowu pojawia się zainteresowanie, które mają tu swój 'finał' - a dokładniej przyjemność seksualna dojrzewa i skupia się na penisie oraz pochwie (narządach rozrodczych).